Kısaca: TCMB verilerine göre cari işlemler hesabı eylülde 2,72 milyar dolar fazla verdi ve yaklaşık 2,4 milyar dolarlık beklentiyi aştı. Ama madalyonun öbür yüzü sert: aynı ay portföy yatırımlarında 7,73 milyar dolar net çıkış oldu, yabancılar hisse ve fonlarda 5,86 milyar dolar sattı, resmi rezervler 10 milyar dolar azaldı. Yani dış ticaret ve turizm tarafı iyi, para akışı tarafı zayıf.
Cari denge eylül 2026 verisi bu sabah 10:00’da (TSİ) açıklandı. TCMB’ye göre cari işlemler hesabı eylülde 2 milyar 720 milyon dolar fazla verdi; altın ve enerji hariç fazla 7 milyar 342 milyon dolar oldu (TCMB, AA/Star, Dünya). AA Finans anketindeki beklenti 2,39 milyar dolar, Ekotürk anketindeki beklenti 2,45 milyar dolar fazlaydı (AA, Ekotürk). Manşet iyi. Asıl hikâye ise finans hesabında.
Eylül ödemeler dengesinde ne oldu?
| Kalem (Eylül 2026) | Tutar | Ne anlatıyor? |
|---|---|---|
| Cari işlemler dengesi | +2,72 milyar $ | Beklentinin üzerinde fazla |
| Altın ve enerji hariç cari denge | +7,34 milyar $ | Çekirdek dış denge güçlü |
| Dış ticaret açığı (ödemeler dengesi tanımlı) | −3,64 milyar $ | Mal ticareti hâlâ açık veriyor |
| Hizmetler dengesi (net) | +9,01 milyar $ | Seyahat 6,57, taşımacılık 3,09 milyar $ |
| Enerji ithalatı | 6,775 milyar $ | Yıllık %49,3 artış |
| Portföy yatırımları | −7,73 milyar $ | Net çıkış |
| Yabancıların hisse ve fon satışı | −5,86 milyar $ | Çıkışın büyük kısmı |
| Doğrudan yatırımlar (net) | +0,86 milyar $ | Sınırlı giriş |
| Resmi rezervler | −10,01 milyar $ | Açığı rezerv kapattı |
Kaynak: TCMB Ödemeler Dengesi Gelişmeleri, Eylül 2026; CNBC-e, YatırımX, Foreks; enerji ithalatı için AA.
Fazlayı turizm taşıdı, enerji törpüledi
Eylülde hizmetlerden 9 milyar dolarlık net gelir geldi; bunun 6,57 milyar doları seyahat, 3,09 milyar doları taşımacılık kaleminden. Buna karşılık enerji ithalatı faturası yıllık yüzde 49,3 artışla 6 milyar 775 milyon dolara çıktı. Altın ve enerji hariç fazlanın (7,34 milyar dolar) manşet fazlanın neredeyse üç katı olması, faturanın büyük kısmını enerjinin yazdığını gösteriyor. Ağustos verisini ele aldığımız “Cari fazla kalıcı mı, geçici mi?” yazısında da aynı riski not etmiştik.
Bir not: Ağustos için ilk açıklanan 4,05 milyar dolarlık fazla, TCMB’nin yeni tablosunda 4,58 milyar dolara revize edildi. Yıllıklandırılmış cari açık ise eylül itibarıyla yaklaşık 39,2 milyar dolar (TCMB, Dünya, Ekonomim).
Portföyden 7,7 milyar dolar çıktı: yabancı ne sattı?
Eylülde portföy yatırımlarında 7 milyar 733 milyon dolar net çıkış oldu; bu net rakam yerleşiklerin yurt dışındaki menkul kıymet alımlarını da içeriyor. Yurt dışı yerleşikler hisse senedi ve yatırım fonu piyasasında 5 milyar 859 milyon dolar, devlet iç borçlanma senetlerinde (DİBS) 495 milyon dolar net satış yaptı. Buna karşılık yurt dışındaki tahvil ihraçlarında bankalardan 780 milyon, Genel Hükümet’ten 662 milyon dolar alım yaptılar (TCMB, Dünya, Foreks).
Zamanlama önemli: Eylül, 16 Eylül’de BIST 100’de devre kesicinin çalıştığı ve SPK’nın 131 fonu tasfiyeye aldığı aydı (Bloomberg HT, BBC Türkçe, Ekometre, AA). Krizin aktörlerini bu yazıda anlatmıştık. Ancak TCMB verisi satışın gerekçesini göstermiyor; çıkışın tamamını fon krizine bağlamak için elimizde kanıt yok.
Rezervler neden 10 milyar dolar düştü?
Basit muhasebe: cari fazla 2,7 milyar dolar getirdi, ama portföyden 7,7 milyar dolar çıktı ve yurt dışı bankaların yurt içindeki mevduatı 1,49 milyar dolar azaldı. Aradaki boşluğu resmi rezervler kapattı ve rezervler ayda 10 milyar 13 milyon dolar geriledi. Son 12 ayda TCMB’nin döviz cinsinden net rezerv azalışı 31,4 milyar dolar (TCMB, Ekonomim, Ekotürk). Yıllık açığın finansmanında ana kalem 52,7 milyar dolarlık kredi; doğrudan yatırımların katkısı yalnızca 0,2 milyar dolar.
Borsa İstanbul ve TL için anlamı
BIST 100 dün yüzde 1,24 yükselişle 11.811,19 puandan kapandı, bugün yüzde 0,05 düşüşle 11.805,48 puandan açıldı (AA, CNN Türk). Açılış fiyatı 09:55’te, yani veriden önce oluştu; sabahki hareketi cari dengeye bağlamak doğru olmaz.
Aynı sabah açıklanan TCMB Piyasa Katılımcıları Anketi’nde yıl sonu enflasyon beklentisi yüzde 29,63’ten 30,04’e, 12 ay sonrası dolar/TL beklentisi 59,26’dan 60,77 liraya çıktı; aralık PPK için politika faizi beklentisi yüzde 35 (TCMB, Dünya, CNBC-e). TCMB’nin gevşeme adımlarını dünkü yazıda ele almıştık. Rezervler eriyip yabancı çıkarken gevşeme alanı daralır; bu, TL varlıklar için izlenecek ana risk. Gün içinde ABD’de açıklanacak üretici fiyatları (ÜFE) da yön için takipte (AA, CNN Türk).
Karşı görüş: tablo o kadar kötü değil
- Cari taraf güçlü: Fazla beklentiyi aştı; altın ve enerji hariç 7,3 milyar dolarlık fazla, çekirdek dış dengenin sağlam olduğunu gösteriyor.
- Petrol geriledi: Brent kasım başında sert düştü (ayrıntılar). Kalıcı olursa önümüzdeki aylarda enerji faturası hafifler.
- Tek ay: Portföy akımları oynaktır; eylülün olağanüstü koşulları sonraki aylarda tekrarlanmayabilir.
- Dış borçlanma açık: Yabancılar aynı ay bankaların ve Genel Hükümet’in yurt dışında ihraç ettiği tahvilleri almaya devam etti.
yuppiepoff yorumu: Eylül verisi iki ayrı hikâye anlatıyor. Reel ekonomi tarafında Türkiye turizm ve yavaşlayan iç talep sayesinde döviz kazanıyor. Finans tarafında ise para çıkıyor ve bu çıkışı rezervler karşılıyor. Cari fazla tek başına TL’yi korumaya yetmiyor; belirleyici olan yabancının geri gelip gelmeyeceği. Bu yüzden önümüzdeki haftalarda manşet cari rakamdan çok haftalık yabancı akımlarına ve rezerv verisine bakmak daha öğretici olacak.
Sık sorulan sorular
Cari denge eylül 2026’da ne kadar oldu?
TCMB’ye göre cari işlemler hesabı eylülde 2 milyar 720 milyon dolar fazla verdi. Beklenti 2,4 milyar dolar civarındaydı. Altın ve enerji hariç fazla 7,34 milyar dolar, yıllıklandırılmış cari açık ise yaklaşık 39,2 milyar dolar oldu.
Cari fazla varken rezervler neden düştü?
Çünkü finans hesabından daha fazla para çıktı. Eylülde portföy yatırımlarında 7,73 milyar dolar net çıkış oldu, yabancılar hisse ve fonlarda 5,86 milyar dolar sattı. Cari fazla bu çıkışı karşılamaya yetmedi ve resmi rezervler 10 milyar dolar azaldı.
Cari açık beklentisi 2026 yılı için ne?
AA Finans anketine katılan ekonomistler 2026 yılı için 45,3 milyar dolar cari açık bekliyor. Eylül itibarıyla son 12 aylık açık 39,2 milyar dolar. Yani ekonomistler yılın son aylarında açığın yeniden genişlemesini bekliyor.
Cari denge verisi borsayı nasıl etkiler?
Doğrudan etkisi genelde sınırlıdır. Asıl önemli olan para akışıdır: yabancı çıkışı ve rezerv kaybı TL ve faiz beklentileri üzerinden borsayı etkileyebilir. Bugünkü açılış veriden önce oluştuğu için veriyle ilişkilendirilmemeli.
Kaynaklar: TCMB, Anadolu Ajansı, Dünya, CNBC-e, Ekonomim, Ekotürk, YatırımX, Foreks, CNN Türk, Bloomberg HT, BBC Türkçe, Ekometre.
Bu yazı bilgilendirme amaçlıdır; yatırım tavsiyesi değildir.


