Kısaca: Hazine ve Maliye Bakanlığı verilerine göre merkezi yönetim bütçesi ekimde 481,1 milyar TL açık verdi. Açık, eylüldeki 532,2 milyar TL’nin altında kaldı ama geçen yılın aynı ayının iki katından fazla ve Tacirler Yatırım’ın yaklaşık 380 milyar TL’lik tahmininin belirgin üzerinde. Faiz dışı denge de 179,8 milyar TL açık verdi. Ocak–ekim döneminde toplam açık 2 trilyon 321,4 milyar TL’ye çıktı ve yıllık hedefin yüzde 85,6’sı on ayda doldu.
Ekim 2026 bütçe açığı bugün 11:00’de (TSİ) açıklandı. Hazine ve Maliye Bakanlığı’na göre ekimde bütçe giderleri 1 trilyon 779,4 milyar TL, bütçe gelirleri 1 trilyon 298,3 milyar TL oldu; aradaki fark 481,1 milyar TL açık olarak kayda geçti (HMB Ekim raporu, Bloomberg HT, Ekonomim). Geçen yıl ekimde açık 223,2 milyar TL’ydi; yani açık bir yılda yüzde 115,5 büyüdü. Tabloyu en çok büyüten kalem ise faiz.
Ekim bütçesinde ne oldu?
| Kalem (Ekim) | 2025 | 2026 | Yıllık değişim |
|---|---|---|---|
| Bütçe giderleri | 1.370,3 milyar TL | 1.779,4 milyar TL | +%29,9 |
| Faiz giderleri | 157,4 milyar TL | 301,3 milyar TL | +%91,4 |
| Faiz hariç giderler | 1.212,9 milyar TL | 1.478,1 milyar TL | +%21,9 |
| Bütçe gelirleri | 1.147,1 milyar TL | 1.298,3 milyar TL | +%13,2 |
| Vergi gelirleri | 976,0 milyar TL | 1.141,1 milyar TL | +%16,9 |
| Bütçe dengesi | −223,2 milyar TL | −481,1 milyar TL | Açık 2,2 kat |
| Faiz dışı denge | −65,8 milyar TL | −179,8 milyar TL | Açık 2,7 kat |
Kaynak: Hazine ve Maliye Bakanlığı, Ekim 2026 Aylık Bütçe Gerçekleşme Raporu; Sabah/İHA, CNBC-e, Bloomberg HT.
Faiz faturası neredeyse ikiye katlandı
Ekimde faiz giderleri yıllık yüzde 91,4 artışla 301,3 milyar TL’ye çıktı. Bu, ayın 481,1 milyar TL’lik açığının yaklaşık yüzde 63’üne denk geliyor. Faiz hariç giderler ise yüzde 21,9 arttı; bu artış, aynı ay yüzde 29,77 olan yıllık enflasyonun altında (AA, SBB). Yani ekimde harcama disiplini tamamen kaybolmuş değil; asıl yük borcun maliyetinden geliyor.
Gelirler enflasyonun gerisinde kaldı
Gelir tarafı daha zayıf. Bütçe gelirleri yüzde 13,2, vergi gelirleri yüzde 16,9 arttı; ikisi de enflasyonun epey altında, yani reel olarak geriledi. Kalem kalem bakınca gelir vergisi yüzde 31,3 artışla 398,2 milyar TL’ye, dahilde alınan KDV yüzde 30,7 artışla 209,6 milyar TL’ye çıktı. Buna karşılık kurumlar vergisinde net tahsilat eksi 19,3 milyar TL oldu ve ÖTV geliri yıllık yüzde 19,8 düşerek 149,3 milyar TL’ye geriledi (HMB, Tacirler Yatırım, Trading Economics). Tacirler Yatırım, akaryakıttaki eşel mobil uygulamasının 2026’da KDV etkisiyle birlikte yaklaşık 500 milyar TL gelir kaybı yaratacağını hesaplıyor.
Beklenti ve eylülle kıyas
Tacirler Yatırım veri öncesinde ekim açığını yaklaşık 380 milyar TL bekliyordu; gerçekleşme bu tahminin yaklaşık 100 milyar TL üzerinde geldi (Tacirler, deniz.tv). Eylülde ise bütçe 532,2 milyar TL, faiz dışı denge 269,2 milyar TL açık vermişti (HMB Eylül raporu, CNBC-e). Yani aylık bazda bir iyileşme var; ama bunu “açık daraldı” diye okumak için yıllık kıyas fazla kötü.
Ocak–ekim: hedefin yüzde 85,6’sı doldu
İlk on ayda bütçe giderleri yüzde 35,7 artışla 15 trilyon 727,5 milyar TL’ye, gelirler yüzde 32,1 artışla 13 trilyon 406,1 milyar TL’ye ulaştı. Açık 2 trilyon 321,4 milyar TL oldu; geçen yılın aynı döneminde 1 trilyon 440,5 milyar TL’ydi. Faiz giderleri on ayda yüzde 40,3 artışla 2 trilyon 552,4 milyar TL’ye çıktı (HMB, TGRT Haber/İHA, CNBC-e, Bloomberg HT).
İyi haber: faiz dışı denge on ay toplamında hâlâ artıda, 231 milyar TL fazla. Ama geçen yıl aynı dönemde bu fazla 379,3 milyar TL’ydi; yani tampon inceliyor (HMB, Ekonomim, Sabah).
Yıl sonu hedefi tutar mı?
2026 bütçe kanunundaki açık öngörüsü 2 trilyon 712,7 milyar TL. On ayda bunun yüzde 85,6’sı gerçekleşti (HMB, Tacirler). Hedef için kasım ve aralıkta toplam yaklaşık 391 milyar TL’lik açık payı kalıyor; ekim tek başına 481 milyar TL açık verdi. Tacirler Yatırım’a göre kasımdaki geçici vergi tahsilatı gelirleri destekleyecek, yıl sonu performansını ise aralık harcamaları ve faiz ödemeleri belirleyecek. Kurum yıl sonu açık tahminini 2,8 trilyon TL (milli gelirin yüzde 3,3’ü) olarak koruyor.
Enflasyon, TCMB ve borçlanma açısından ne anlama geliyor?
- Borçlanma ihtiyacı: Açık büyüdükçe Hazine’nin piyasadan borçlanma ihtiyacı artar. Faizin bütçedeki payı yükseldikçe bu bir döngüye dönüşebilir: yüksek faiz açığı büyütür, açık da borçlanmayı.
- Para politikasıyla uyum: TCMB’nin faiz patikası tartışılırken maliyenin duruşu da önem taşıyor (faiz tartışmasını burada ele almıştık). Faiz hariç harcamaların enflasyonun altında artması bu açıdan olumlu; gelirlerdeki reel zayıflık ise maliyenin manevra alanını daraltıyor.
- Gündemdeki yeni harcamalar: Hazine ve Maliye Bakanı Mehmet Şimşek bugün katıldığı bir televizyon programında, tüm emeklileri kapsayacak iyileştirmenin “bütçeyi bozmadan, finansal istikrarı tehlikeye atmadan” yapılacağını, teknik çalışmanın büyük ihtimalle aralıkta tamamlanacağını söyledi (Sabah, Bloomberg HT). Ocak zammının hesabını bu yazıda yapmıştık. Şimşek’in ekim bütçe verisine özel bir paylaşımı ise yazı hazırlandığı saatte yoktu.
Karşı görüş: tablo o kadar kötü değil
- Aylık iyileşme: Ekim açığı eylüldeki 532,2 milyar TL’nin altında; faiz dışı açık da 269,2’den 179,8 milyar TL’ye indi.
- Faiz dışı denge yıl toplamında artıda: On ayda 231 milyar TL faiz dışı fazla var; açığın ana kaynağı faiz.
- Harcama kontrolü: Faiz hariç giderler yüzde 21,9 ile enflasyonun altında arttı.
- Tek seferlikler: Eşel mobil kaynaklı ÖTV kaybı geçici bir uygulamaya bağlı; kurumlar vergisi de ekimde zaten küçük bir kalem (2025 ekiminde 8,1 milyar TL’ydi).
yuppiepoff yorumu: Ekim verisinin özeti şu: harcama tarafı kontrol altında, gelir ve faiz tarafı değil. Faiz faturası bir yılda neredeyse iki katına çıkarken gelirler enflasyonun gerisinde kaldı. Bu tablo, faiz indirimi beklentisi ile bütçe disiplini arasındaki ilişkiyi daha önemli hale getiriyor. Önümüzdeki iki ayda izlenecek iki şey var: kasım geçici vergi tahsilatı ve emekli düzenlemesinin bütçeye maliyeti. Dış dengedeki benzer “bir iyi, bir kötü” tabloyu eylül cari denge yazımızda anlatmıştık.
Sık sorulan sorular
Ekim 2026 bütçe açığı ne kadar?
Hazine ve Maliye Bakanlığı’na göre merkezi yönetim bütçesi ekimde 481,1 milyar TL açık verdi. Geçen yılın aynı ayında açık 223,2 milyar TL, bu yılın eylül ayında 532,2 milyar TL’ydi.
Faiz dışı denge nedir, ekimde ne oldu?
Faiz dışı denge, bütçe gelirlerinden faiz hariç giderlerin çıkarılmasıyla bulunur ve faiz ödemeleri dışında devletin gelirinin harcamasına yetip yetmediğini gösterir. Ekimde 179,8 milyar TL açık verdi; ocak–ekim toplamında ise 231 milyar TL fazla var.
Ocak–ekim bütçe açığı yıllık hedefin ne kadarı?
İlk on aydaki 2 trilyon 321,4 milyar TL’lik açık, 2026 bütçesinde öngörülen 2 trilyon 712,7 milyar TL’lik açığın yüzde 85,6’sına denk geliyor.
Bütçe açığı neden büyüdü?
İki ana neden var: ekimde faiz giderleri yıllık yüzde 91,4 artışla 301,3 milyar TL’ye çıktı, bütçe gelirleri ise yalnızca yüzde 13,2 artarak enflasyonun gerisinde kaldı. Faiz hariç giderlerin artışı (yüzde 21,9) ise görece sınırlı.
Kaynaklar: Hazine ve Maliye Bakanlığı (Ekim ve Eylül 2026 aylık bütçe gerçekleşme raporları), TÜİK (AA ve SBB aktarımıyla), Bloomberg HT, CNBC-e, Ekonomim, Sabah/İHA, TGRT Haber/İHA, Tacirler Yatırım, Trading Economics, deniz.tv.
Bu yazı bilgilendirme amaçlıdır; yatırım tavsiyesi değildir.


